Z czterech stron świata

Szczecin International String Quartet tworzą artyści pochodzący z Polski, Ukrainy, Włoch i Korei Południowej. Program koncertu staje się ich muzycznym autoportretem – każdy z utworów prowadzi do kraju i tradycji reprezentowanej przez jednego z członków zespołu.

Włoski rozdział programu otworzy Luca Persico, altowiolista związany z Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii w Szczecinie od 2024 roku. Zaproponował on IV Kwartet smyczkowy Giana Francesca Malipiera z 1934 roku – weneckiego kompozytora, który nie tylko tworzył muzykę współczesną, lecz także przywracał światu twórczość Monteverdiego i Vivaldiego. Malipiero należał do pokolenia kompozytorów, które chciało wyrwać włoską muzykę spod dominacji opery i przywrócić jej wielką tradycję instrumentalną.

Polskę reprezentuje Paweł Maślanka, od 2010 roku koncertmistrz Orkiestry Symfonicznej Filharmonii w Szczecinie. Z jego inicjatywy zabrzmi II Kwartet smyczkowy Karola Szymanowskiego – utwór powstał jesienią 1927 roku z myślą o konkursie kompozytorskim w Filadelfii. Kwartet nie zdobył nagrody: jury wyróżniło III Kwartet Béli Bartóka oraz Serenadę Alfreda Caselli. Historia oceniła go zupełnie inaczej. W drugiej części Szymanowski wykorzystał pieśń zbójnicką Poccież, chłopcy, znaną również z baletu Harnasie, natomiast finałową fugę zbudował między innymi z wariantu melodii sabałowej i skali podhalańskiej. Dzieło – mimo wyjątkowo trudnych partii wszystkich czterech instrumentów – weszło później do repertuaru najważniejszych kwartetów smyczkowych.

Ukrainę reprezentuje Andrii Kreshchenskyi, absolwent Lwowskiej Narodowej Akademii Muzycznej. Pierwsze doświadczenia orkiestrowe zdobywał we lwowskiej Orkiestrze Kameralnej „Academia”, którą prowadził wówczas Myrosław Skoryk – dlatego wybór jego Dyptyku ma dla skrzypka również osobiste znaczenie. Dwie części utworu noszą tytuły Lamento i Perpetuum mobile, ale Skoryk nie ograniczył się do prostego przeciwstawienia muzyki wolnej i szybkiej: w drugiej części, pomiędzy motorycznymi figurami, pojawiają się między innymi rytmy kojarzone z jazzem i tangiem.

Koreański głos do zespołu wniesie Yesong Lee, urodzona w Gwacheon wiolonczelistka, wykształcona w Seulu i Lubece, od 2024 roku wiolonczelistka naszej Orkiestry. Yessori Soo Yeon Lyuh powstało w 2016 roku, a jego tytuł oznacza po koreańsku Dźwięk z przeszłości. Inspiracją stał się haegeum – tradycyjny koreański instrument smyczkowy o dwóch strunach. Kompozytorka potraktowała cały kwartet jak jego powiększone, wielogłosowe wcielenie, przenosząc na europejskie instrumenty charakterystyczne wibracje, glissanda i płynne rytmy koreańskiej muzyki.

Czworo muzyków pochodzących z Polski, Ukrainy, Włoch i Korei Południowej spotkało się w naszej Orkiestrze Symfonicznej, a teraz wniesie na scenę muzykę własnych krajów i tradycji. Ten koncert stanie się więc prawdziwym spotkaniem kultur, które połączy wspólne brzmienie kwartetu smyczkowego.